Zmiana pieluchy – jak przewijać noworodka i niemowlę, i na co uważać?

zmiana pieluchy

miana pieluchy obok karmienia to bez wątpienia najczęściej podejmowana czynność podczas opieki nad dzieckiem. Na początku może to być stresujące, ale wprawa przychodzi z liczbą zmienionych pieluch. Podpowiadamy, jak często i w jaki sposób przewijać dziecko oraz na co trzeba zwrócić uwagę, aby czynność ta była bezpieczna dla dziecka.

Zmiana pieluchy u noworodka i niemowlaka – jak często przewijać dziecko?

Zastanawiasz się, ile pieluszek w ciągu doby zużywa małe dziecko? Zmiana pieluchy u noworodka w pierwszych dobach po urodzeniu nie jest częsta (zwykle 1–3 pieluchy dziennie), bo dziecko ssie mało pokarmu, więc i mało siusia, a głównie wydala smółkę. Ale najczęściej od trzeciej doby życia liczba zużywanych pieluch znacznie wzrasta. Specjaliści zalecają wówczas zmianę nie rzadziej niż co godzinę, aby nie dochodziło do podrażnienia delikatnej skóry noworodka. Z czasem liczba ta będzie stopniowo maleć, by od około 6 tygodnia zmiana pieluchy odbywała się do 6–8 razy dziennie – za każdym razem, kiedy dziecko zrobi kupkę, ale nie rzadziej niż co 3 godziny. [1,2] Podane liczby są orientacyjne.

Jak przewijać noworodka – krok po kroku

Zmiana pieluchy u noworodka może okazać się nie lada wyczynem i źródłem sporego stresu. Aby zminimalizować Twój niepokój, podpowiadamy, jak zmienić pieluchę krok po kroku.

  • Upewnij się, czy masz przygotowane wszystkie akcesoria do przewijania, a zwłaszcza ​pieluszki jednorazowe, chusteczki nawilżane (lub ciepłą wodę i waciki bawełniane), kosmetyki do pielęgnacji pupy i ubranie do przebrania na wszelki wypadek. Podczas przewijania nie będziesz mieć czasu ani możliwości na donoszenie kolejnych rzeczy. Nigdy nie oddalaj się od dziecka leżącego na przewijaku lub na innym podwyższeniu.
  • Połóż dziecko na przewijaku, podtrzymując je jedną dłonią za głowę i barki, a drugą za plecy. Jeśli nie posiadasz przewijaka, malucha możesz równie dobrze przewijać w innym wybranym miejscu (np. na stoliku, komodzie lub na łóżku). Wcześniej połóż na nie podkład lub wielorazową pieluszkę, aby dziecko nie zabrudziło mebla.
  • Rozbierz dziecko od pasa w dół. Nie zdejmuj kilku warstw ubranek jednocześnie, a każdą po kolei. Na początku, gdy zmiana pieluch będzie częsta, najlepiej ubierać dziecko w ubranka rozpinane w kroku. To duże ułatwienie, bo po rozpięciu wystarczy podwinąć ubranko powyżej pępka i bez trudu zdjąć pieluchę. Aby podwinąć tylną część ubranka na plecy, nigdy nie unoś dziecka za stópki (to grozi zwyrodnieniem stawów biodrowych i kolanowych), lecz rotuj (przekręcaj) na bok, jedną dłonią podtrzymując uda dziecka, a drugą miednicę. Inny sposób rotowania polecany przez położne (gdy nie ma pewności, że biodra są prawidłowo ukształtowane) to objęcie bioder noworodka dłońmi i obrócenie dziecka na bok, a następnie w taki sam sposób przekręcenie dziecka z boku na plecy. Jeśli ubranko zostało zabrudzone, to oczywiście na koniec trzeba będzie przebrać dziecko w czyste ubrania. [2,3,4]
  • Kiedy nóżki dziecka i pielucha są już odsłonięte, weź kilka chusteczek i ogrzej je w dłoni, żeby dziecko nie doznało szoku. Rozepnij rzepy pieluszki i skrzydełka złóż tak, by się przyczepiły. Następnie odchyl nóżki malucha do góry w stronę brzuszka. Jak unosić dziecko do zmiany pieluchy? Jeśli jesteś osobą praworęczną, wsuwasz lewą dłoń tak, by trzy środkowe palce znalazły się między udami dziecka, a kciuk i mały palec objęły uda. Inny sposób polecany przez położne to objęcie stóp dziecka jedną dłonią i przysunięcie ich do brzuszka, bez unoszenia stóp do góry (tzw. kontra). Następnie prawą ręką zsuń górną część pieluszki w dół, zgarniając czystą częścią jej zawartość z ciała dziecka, a czysty wierzch pieluszki wsuń pod pośladki dziecka. Przy zmianie pieluchy u chłopca zaczekaj chwilę po odpięciu rzepów, ponieważ pod wpływem chłodnego powietrza maluch może oddać mocz.
  • Wciąż podtrzymując uda (lub obie stopy) lewą ręką, prawą wysuń pieluchę spod dziecka.
  • Następnie oczyść skórę dziecka chusteczkami lub wacikami z wodą. Starannie czyść wszystkie zagłębienia, fałdki i genitalia, często zmieniając chusteczki. Pamiętaj, aby zawsze, a zwłaszcza przy zmianie pieluchy u dziewczynki czyścić okolice intymne od przodu do tyłu, by nie zakazić układu moczowego i dróg rodnych.
  • Jeśli w pieluszce była kupka i trzeba oczyścić również plecy i pośladki maleństwa, przekręcaj je na boki, podtrzymując jedną dłonią uda, a drugą miednicę (albo przekręcaj dziecko, obejmując jego biodra). Zmieniaj układ dłoni w zależności od potrzeb i kierunku obrotu.
  • W kolejnym kroku, po dokładnym osuszeniu krocza, nałóż na okolicę pachwin i pośladków niewielką ilość kremu natłuszczającego. Zapobiegnie on odparzeniom, o które nietrudno przy kontakcie z moczem i kupką. Krem rozprowadzaj od przodu ku tyłowi. Pamiętaj jednak, aby omijać przy tym błony śluzowe w okolicach intymnych maleństwa. Jeśli dziecko ma zaczerwienioną pupę, w miejscu odparzenia nałóż krem na odparzenia przyspieszający gojenie. [5]
  • Następnie załóż dziecku czystą pieluchę. Jak? Robisz to samo, co przy zdejmowaniu mokrej pieluchy. Pamiętaj, aby nie unosić dziecka za nóżki, lecz przekręcać na boki oburącz, a następnie wsuwać pieluchę pod pupę. [3,4,5]
  • W przypadku noworodków pamiętaj, żeby nie zakrywać kikuta pępowinowego. W tym celu możesz zawinąć nieco górę pieluchy lub wyposażyć się w specjalny rodzaj ​pieluch dla dzieci z kikutem pępowinowym. Pielucha nie powinna być ani za luźna (bo może się zsunąć), ani za ciasna (bo może powodować ucisk i krępować swobodę ruchów dziecka). Na koniec ubierz dziecko.
  • Czasami dziecko płacze przy zmianie pieluchy. Aby jednak zdarzało się to jak najrzadziej, staraj się utrzymywać z nim kontakt wzrokowy i rozmawiać. [2, 5]

Zmiana pieluchy – kwestia wygody rodzica

Podczas przewijania dziecka nie zapominaj o kilku podstawowych zasadach, które wpłyną na Twoją wygodę i komfort. Przewijak powinien znajdować się na odpowiedniej wysokości, tak aby nie trzeba było mocno się schylać do dziecka. W ten sposób ryzyko obciążeń kręgosłupa będzie znacznie mniejsze. Wszystkie akcesoria do przewijania (pieluchy, chusteczki nawilżane, gaziki, ubranka, krem, pojemnik na zużyte rzeczy, podkład higieniczny) umieść w zasięgu ręki. W sprzedaży spotkać można specjalne koszyczki do zawieszenia przy przewijaku czy przewijaki z półką pod spodem. W ten sposób nawet na chwilę nie spuścisz dziecka z oczu, a zmiana pieluchy przebiegnie znacznie sprawniej. [2] Pamiętaj też o przygotowaniu sobie zapasu akcesoriów do przewijania. Lepiej, aby niczego nie zabrakło i nie było potrzeby w pośpiechu robić zakupów. Pamiętaj o dobraniu odpowiedniego rozmiaru pieluch adekwatnie do wieku/masy ciała dziecka.

  1. E. Łukasik, Jak korzystać z pieluch i jak często przewijać dziecko, [online] https://epozytywnaopinia.pl/jak-korzystac-z-pieluch/ (dostęp 29.10.2022).
  2. Przewijanie noworodka i niemowlęcia, [online] https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/pielegnacja/87816,przewijanie-noworodka-i-niemowlecia (dostęp: 29.10.2022).
  3. P. Zawitkowski, Zmiana pieluchy, wideo, [online] https://www.jestemwczesniej.pl/post/zmiana-pieluchy-1 (dostęp: 29.10.2022).
  4. K. Tomczewska, Jak przewijać dziecko – unikaj tych błędów, wideo, [online] https://www.youtube.com/watch?v=_GZNfuY597Y (dostęp 29.10.2022).
  5. Poradnik świeżo upieczonych rodziców, [online]: https://www.zdrowystartwprzyszlosc.pl/sites/default/files/2021-10/poradnik-swiezo-upieczonych-rodzicow.pdf (dostęp: 29.09.2022).

Olga Dąbska, dr nauk o zdrowiu

Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Doktorat na Wydziale Nauk o Zdrowiu z zakresu geriatrii. Jest autorką kilkudziesięciu publikacji naukowych z zakresu geriatrii, promocji zdrowia i profilaktyki w czasopismach krajowych i zagranicznych. Opracowuje teksty do czołowych platform i serwisów internetowych o zdrowiu i zdrowym stylu życia. Jest też redaktorką w magazynie o stomatologii.

Kontakt: PPF „HASCO-LEK” S.A. ul. Żmigrodzka 242e, 51-131 Wrocław

Informacja o leku: tel. (+48 22) 742 00 22
informacjaoleku@hasco-lek.pl

Korzystanie z serwisu nie zastępuje diagnozy lekarza czy konsultacji farmaceuty, zaleceń lekarza, czy farmaceuty co do przyjmowania leków, a także treści ulotki i Charakterystyki Produktu Leczniczego. Dołożyliśmy wszelkich starań, aby opublikowane opracowania były najwyższej jakości i odpowiadały potrzebom czytelników, a również były zgodne z obowiązującymi przepisami i wytycznymi. Nie ponosimy odpowiedzialności za własne decyzje użytkowników, mogące mieć wpływ na ich zdrowie, prowadzoną działalność gospodarczą lub zawodową.