Upadek niemowlaka lub małego dziecka z łóżka, na tył głowy. Jakie mogą być konsekwencje i co robić?

upadek z łóżeczka

Upadek dziecka to sytuacja, która może się przytrafić nawet wtedy, gdy uważnie pilnujemy maluszka. Dość częstym zdarzeniem bywa upadek niemowlaka z łóżka, gdy dziecko zaczyna pełzać lub przewracać się na bok. Niemowlę może też upaść na głowę podczas siedzenia, a nawet przewijania. Powszechne są również upadki dziecka przy nauce chodzenia czy zabawy na łóżku. Sprawdź, co robić w takich sytuacjach i na co zwracać uwagę.

Upadek dziecka z wysokości – jak się zachować?

Dzieci są szczególnie narażone na upadki, gdyż pierwsze lata życia to czas poznawania świata i wzmożonej ciekawości, a tym samym ruchliwości. W chwili drobnej nieuwagi może nastąpić upadek dziecka z kanapy czy przewijaka.

Każdy upadek dziecka z łóżka czy innego podwyższenia jest dla rodzica stresującym przeżyciem. Spróbuj jednak zachować spokój, żeby nie wystraszyć pociechy swoim zdenerwowaniem i działaj metodycznie.

W pierwszej kolejności sprawdź, czy dziecku nic się nie stało i nie odniosło żadnych obrażeń. Pamiętaj, aby dokładnie obejrzeć całe ciało malucha.

Jeśli skóra została przecięta – przemyj ranę wodą, odkaź płynem dezynfekującym i przyłóż jałowy gazik.

Przy stłuczeniach pomoże chłodny okład, który sprawi, że krwiak i obrzęk będą mniejsze.

Jeżeli doszło do upadku dziecka głową o podłogę lub inne twarde podłoże, najważniejsza jest obserwacja dziecka w ciągu pierwszej doby od urazu. Często rodzice zadają pytanie, czy dziecko po upadku można kłaść spać (czy można mu pozwolić spać). Oczywiście nie da się małego dziecka odwieść od spania w jego naturalnych porach. Nie powinniśmy na siłę przeforsowywać momentu, kiedy dziecko jest śpiące i chce iść spać. Patologicznym objawem jest oczywiście nadmierna senność dziecka. Dlatego powinno się zwrócić szczególną uwagę, czy dziecko nie śpi za długo, nie jest nadmiernie ospałe, nie kładzie się spać w jego „niefizjologicznych” porach.

Na kilka godzin po urazie należy odwlekać moment pójścia spać dziecka. Jednak wszystko zależy z jak małym dzieckiem mamy do czynienia. Odsuniecie momentu zasypiania o 2-3h będzie zdecydowanie wystarczające. Należy pamiętać, że zmęczenie, związane z nim rozdrażnienie i płaczliwość mogą spowodować, że nie zwrócimy uwagi na niepokojące symptomy. Zaleca się jednak, by w czasie snu dziecka rodzic zachował szczególną czujność oceniając m.in. oddech dziecka [1].

Upadek dziecka z wysokości – kiedy wezwać pomoc?

Wynikiem upadku może być guz, siniak, niewielki obrzęk i otarcie naskórka, które zazwyczaj nie wymagają konsultacji lekarza. Pamiętaj, że skóra głowy jest mocno unaczyniona, więc krwawienie może być bardziej obfite niż w innych miejscach ciała. Jeśli nie ustępuje w ciągu 10‒15 minut mimo ucisku, należy zgłosić się do lekarza.

Wstrząśnienie mózgu (potocznie wstrząs mózgu) u dziecka po upadku to możliwe powikłanie, zwłaszcza gdy maluch upadł ze sporej wysokości, na kant lub uderzył o coś twardego. Objawy wstrząśnienia mózgu u dziecka po upadku to m.in.: wymioty, jadłowstręt, niechęć do codziennych aktywności, senność, problemy z obudzeniem, zmiany w zakresie widzenia, ból głowy lub szyi oraz płacz, którego nie można uspokoić [2]. Upadek dziecka na tył głowy, po którym pojawiły się wymienione wyżej oznaki, wymaga konsultacji lekarskiej.

Należy wezwać pogotowie, jeśli po upadku dziecka z łóżka na głowę:

  • dziecko jest nieprzytomne,
  • ma wgniecenia na głowie,
  • krwawi z nosa lub uszu,
  • ma drgawki,
  • dziwnie chodzi (chwieje się lub upada nieadekwatnie do swojego wieku),
  • nie oddycha,
  • nie rusza szyją lub kończynami,
  • dziwnie mówi,
  • pojawia się u niego wyciek przejrzystego płynu z uszu lub nosa, zasinienie lub krwiak w okolicy zausznej czy krwiak wokół oczu (tzw. krwiak okularowy) [3].

Rozcięta warga i inne konsekwencje upadku na twarz i zęby

Urazy zębów mlecznych nie należą do rzadkości. Może dojść do rozchwiania, pęknięcia, zwichnięcia, ukruszenia czy wtłoczenia zęba mlecznego w głąb kości pod dziąsłami (kości wyrostka zębodołowego). Wówczas należy udać się do dentysty, bo około 50% wszystkich urazów w obrębie uzębienia mlecznego powoduje mniej lub bardziej poważne konsekwencje, które mogą zaburzyć w przyszłości rozwój zębów stałych [4]. Specjalista na podstawie konkretnego przypadku określi odpowiednie postępowanie. Jeśli jama ustna dziecka wygląda po upadku normalnie i maluch nie skarży się na ból, prawdopodobnie wizyta u dentysty nie jest konieczna.

Mleczne zęby można uszkodzić łatwiej niż stałe, gdyż korona (część zęba widoczna nad dziąsłami) jest dłuższa niż korzeń. W związku z tym pierwsze zęby są mniej stabilne. Urazom zębów często towarzyszy rozcięta warga u dziecka i krwawienie z dziąseł. Rany należy uciskać wilgotnym gazikiem, do czasu ustania krwawienia. Jama ustna jest mocno ukrwiona, przez co jej uraz może wyglądać na poważniejszy, niż jest naprawdę. Częstym objawem jest też spuchnięta warga u dziecka po upadku na zęby. W przypadku dużych rozcięć wargi, a niekiedy nawet ran na wylot (mleczne ząbki są bardzo ostre) konieczne może się okazać założenie szwów lub zaklejenie rany specjalnym plastrem do zamykania ran.

Urazy kończyn u małych dzieci

Upadek dziecka ze schodów, przewrócenie się podczas nauki chodzenia lub zabawy mogą zakończyć się urazem kończyny. U niemowląt występują one rzadziej niż urazy głowy. Najczęściej obserwuje się je u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Konsekwencją upadków mogą być stłuczenia, złamania, skręcenia czy zwichnięcia. Ważne jest wówczas unieruchomienie i schładzanie kończyny. Zapobiegnie to powstaniu miejscowego obrzęku i złagodzi ból.

Do lekarza należy się zgłosić, gdy upadek spowodował nieprawidłowe ułożenie kończyny, ograniczony zakres ruchu lub nadmierną ruchomość kończyny, silny ból, tkliwość, zasinienie / bladość skóry i obrzęk [5]. Są to objawy złamania. Zasinienie, ograniczona ruchomość w stawie, średniej intensywności ból i obrzęk mogą wskazywać na skręcenie lub zwichnięcie [6]. W pozostałych przypadkach leczenie jest zazwyczaj objawowe, a dolegliwości mijają po kilku dniach.

​Ból towarzyszący urazom po upadku dziecka można uśmierzać, stosując środki przeciwbólowe. Najbezpieczniejszą dla najmłodszych substancją o działaniu przeciwbólowym jest paracetamol. Znajduje się ona np. w leku Paracetamol Hasco dostępnym w formie zawiesiny lub w czopkach. Można go stosować już od pierwszych dni życia, maksymalnie 4 razy w ciągu doby, w dawce do 15 mg/kg masy ciała w jednej dawce.

  1. J. Palka-Błaszczak, Postępowanie w urazach głowy u dzieci, [online] https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/lista/66192,postepowanie-w-urazach-glowy-u-dzieci (dostęp: 21.02.2022).
  2. T. Hilger, M. Bagłaj, J. Zagierski i wsp., Lekki uraz głowy u dzieci – propozycja algorytmu postępowania klinicznego, „Medycyna Wieku Rozwojowego” 2010, nr 1, s. 28–36.
  3. D. Chmurzyńska-Rutkowska, Urazy głowy u dzieci, [online] https://mamapediatra.pl/2018/08/17/urazy-glowy-u-dzieci/ (dostęp: 25.01.2022).
  4. A. Steciuk, K. Emerich, Urazy zębów – przegląd wytycznych postępowania na podstawie piśmiennictwa oraz opisu przypadków, „Annales Academiae Medicae Gedanensis” 2016, nr 46, s. 65–74.
  5. A. Cichocka-Bielicka, Złamania kości – przyczyny, objawy, częste rodzaje złamań, [online] https://www.heydoc.pl/s/article/Zlamania-kosci-przyczyny-objawy-czeste-rodzaje-zlaman (dostęp: 21.02.2022).
  6. I. Hintz, Zwichnięcie stawu – objawy i leczenie. Kto jest narażony na zwichnięcia stawów?, [online] https://www.heydoc.pl/s/article/Zwichniecie-stawu-objawy-i-leczenie-Kto-jest-narazony-na-zwichniecia-stawow (dostęp: 21.02.2022).

Autor: dr nauk o zdrowiu Olga Dąbska
Konsultacje merytoryczne: lek. Agnieszka Widera

Czopki Paracetamol HASCO to lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Czas działania przeciwbólowego wynosi 4-6 godzin. Działanie przeciwgorączkowe trwa 6-8 godzin. Wskazaniami do stosowania leku są bóle różnego pochodzenia i stany gorączkowe. Od 3. mies. (jednorazowo 10-15 mg/kg masy ciała). U dzieci poniżej 2 lat lek należy stosować po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Jeden czopek zawiera odpowiednio: 80 mg, 125 mg, 250 mg lub 500 mg paracetamolu.
Informacja o leku*

*Tu znajdziesz najważniejsze informacje o leku, substancji czynnej, postaci, wskazaniach, przeciwwskazaniach i podmiocie odpowiedzialnym.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Kontakt: PPF „HASCO-LEK” S.A. ul. Żmigrodzka 242e, 51-131 Wrocław

Informacja o leku: tel. (+48 22) 742 00 22
informacjaoleku@hasco-lek.pl

Korzystanie z serwisu nie zastępuje diagnozy lekarza czy konsultacji farmaceuty, zaleceń lekarza, czy farmaceuty co do przyjmowania leków, a także treści ulotki i Charakterystyki Produktu Leczniczego. Dołożyliśmy wszelkich starań, aby opublikowane opracowania były najwyższej jakości i odpowiadały potrzebom czytelników, a również były zgodne z obowiązującymi przepisami i wytycznymi. Nie ponosimy odpowiedzialności za własne decyzje użytkowników, mogące mieć wpływ na ich zdrowie, prowadzoną działalność gospodarczą lub zawodową.