Poznaj przyczyny czkawki u noworodka i niemowlaka oraz sposoby jak ją złagodzić

czkawka niemowlaka

Czkawka u noworodka i niemowlaka występuje dość często. Jej powstawaniu sprzyja chłód, silne emocje, szybkie jedzenie czy połykanie powietrza podczas ssania piersi. Istnieje kilka skutecznych sposobów na czkawkę u noworodka w zależności od jej podłoża. Poznaj je i pomóż dziecku z czkawką. 

Poznaj przyczyny czkawki u noworodka

Czkawka jest odruchowym skurczem przepony i mięśni międzyżebrowych. Wywołuje ją nagły wdech i zamknięcie głośni, w wyniku czego pojawia się specyficzny dźwięk czkania. Często obserwuje się ją u najmłodszych dzieci, a nawet na etapie życia płodowego. Do pojawienia się czkawki u noworodka może predysponować wiele stanów [1].

Krótkotrwała czkawka zazwyczaj jest spowodowana przejedzeniem, szybkim jedzeniem (np. czkawka u niemowląt łapczywie przyjmujących pokarm) lub nałykaniem się powietrza (np. podczas karmienia lub głośnego śmiechu). Czkawka u noworodka po jedzeniu występuje często w sytuacji, gdy dziecko płakało przed posiłkiem. Przyczyną czkawki może być także wychłodzenie dziecka np. po kąpieli czy zmianie pieluchy. U starszych dzieci czynnikiem predysponującym do wystąpienia czkawki może być głośny, gwałtowny śmiech [2], co obserwuje się jednak po ok. 3 miesiącu życia, a więc nieco później niż w okresie noworodkowym. Zastanawiasz się od czego może się jeszcze pojawić czkawka u noworodka? Długotrwale utrzymująca się (ponad 48 godzin) i częsta czkawka u noworodka może być wynikiem poważnych chorób w obrębie m.in. szyi, jamy brzusznej, układu nerwowego, klatki piersiowej. Jej efektem jest m.in. silne zmęczenie, problemy ze snem, rozdrażnienie, spadek masy ciała. Taka czkawka wymaga konsultacji z lekarzem [1, 3].

Częsta czkawka u niemowlaka – co robić?

Ciągła czkawka u noworodka i niemowlaka wymaga dokładnego badania podmiotowego, czyli wywiadu z rodzicami dziecka oraz badania przedmiotowego, czyli lekarskiego badania fizykalnego. W zależności od podejrzeń, co jest przyczyną czkawki u noworodka, zlecane są badania dodatkowe. Przykładowo, jeżeli istnieje ryzyko patologii w obrębie przewodu pokarmowego, w pierwszej kolejności wykonuje się ultrasonografię jamy brzusznej, a w dalszej kolejności ewentualnie gastroezofagoskopię, pH-metrię, badania obrazowe takie jak rezonans magnetyczny i inne. Leczenie czkawki przewlekłej zależy przede wszystkim od stojącej za nią przyczyny i jest ustalane indywidualnie dla każdego małego pacjenta [3].

Co na czkawkę u noworodka? Rozwiązania pomocne w walce z czkawką u małego dziecka

Zastanawiasz się, jak pozbyć się czkawki u noworodka? Ta krótkotrwała nie stanowi dla dziecka niebezpieczeństwa i nierzadko ustępuje samoistnie. Co więcej, objaw ten zwykle pojawia się rzadziej wraz z rozwojem narządów i dojrzewaniem dziecka [3]. Możesz jednak pomóc dziecku, korzystając ze sprawdzonych sposobów na czkawkę u noworodka. Niejednokrotnie wystarczy zmiana pozycji dziecka z poziomej na pionową. Takie ułożenie sprzyja wydostaniu się gazów z żołądka. W przypadku pojawiania się czkawki u noworodka po karmieniu zaleca się karmienie dziecka gdy jest spokojne, zanim będzie bardzo głodne i zacznie jeść zbyt łapczywie [3]. Poza tym podczas karmienia piersią należy dbać o właściwą technikę karmienia (dziecko powinno objąć ustami całą otoczkę brodawki), a jeśli karmi się butelką, dbać o to, aby smoczek nie wypełniał się powietrzem. Warto też używać specjalnych antykolkowych butelek, dzięki którym dziecko połyka mniej powietrza, co zmniejsza ryzyko ewentualnej czkawki [4]. Jeśli czkawkę spowodował nadmiar pokarmu, powinno się odczekać, aż część pokarmu zostanie strawiona. Gdy maluch jest wychłodzony, pomóc może zmiana mokrej pieluchy i/lub nałożenie dodatkowego okrycia. Z kolei gdy czkawkę u noworodka powodują silne emocje, dobrym rozwiązaniem powinno okazać się uspokojenie go [2].

  1. K. Jamruszkiewicz, Czkawka u niemowląt, [online] https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/lista/93777,czkawka-u-niemowlat (dostęp: 24.08.2022).
  2. B. Cieślak-Osik, „NIE” w języku noworodka, [online] https://nbas.pl/wp-content/uploads/2017/07/Nie-w-j%C4%99zyku-noworodka.pdf (dostęp: 24.08.2022).
  3. J. Lange, Czkawka u dziecka, [online] https://www.mp.pl/pacjent/objawy/76129,czkawka-u-dziecka (dostęp: 24.08.2022).
  4. K. Gmachowska, Czkawka u noworodków i niemowląt – jak im pomóc? Przyczyny czkawki u małych dzieci, [online] https://www.doz.pl/czytelnia/a13093-Czkawka_u_noworodkow_i_niemowlat__jak_im_pomoc_Przyczyny_czkawki_u_malych_dzieci (dostęp: 24.08.2022).

Olga Dąbska, dr nauk o zdrowiu

Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Doktorat na Wydziale Nauk o Zdrowiu z zakresu geriatrii. Jest autorką kilkudziesięciu publikacji naukowych z zakresu geriatrii, promocji zdrowia i profilaktyki w czasopismach krajowych i zagranicznych. Opracowuje teksty do czołowych platform i serwisów internetowych o zdrowiu i zdrowym stylu życia. Jest też redaktorką w magazynie o stomatologii.
Juvit C to krople doustne przeznaczone do leczenia:
  • stanów niedoboru witaminy C,
  • profilaktyki chorób wywołanych niedoborem witaminy C, przede wszystkim szkorbutu i jego wstępnych objawów, choroby Moellera-Barlowa,
  • w okresie rekonwalescencji, przy stosowaniu diety ubogiej w witaminę C, zwłaszcza u niemowląt karmionych sztucznie.
Produkt jest szczególnie zalecany dla dzieci. Od 28. dnia życia. 1 ml kropli zawiera Acidum ascorbicum (kwas askorbowy, witamina C) 100 mg
Informacja o leku*

*Tu znajdziesz najważniejsze informacje o leku, substancji czynnej, postaci, wskazaniach, przeciwwskazaniach i podmiocie odpowiedzialnym.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Kontakt: PPF „HASCO-LEK” S.A. ul. Żmigrodzka 242e, 51-131 Wrocław

Informacja o leku: tel. (+48 22) 742 00 22
informacjaoleku@hasco-lek.pl

Korzystanie z serwisu nie zastępuje diagnozy lekarza czy konsultacji farmaceuty, zaleceń lekarza, czy farmaceuty co do przyjmowania leków, a także treści ulotki i Charakterystyki Produktu Leczniczego. Dołożyliśmy wszelkich starań, aby opublikowane opracowania były najwyższej jakości i odpowiadały potrzebom czytelników, a również były zgodne z obowiązującymi przepisami i wytycznymi. Nie ponosimy odpowiedzialności za własne decyzje użytkowników, mogące mieć wpływ na ich zdrowie, prowadzoną działalność gospodarczą lub zawodową.