Jak możesz zadbać o odpowiedni poziom witaminy D?

Witamina D3

Co daje witamina D? Czy jest ona niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu? Dowiedz się, jak ważna jest ta witamina i jak ją dostarczać do organizmu.

Co to jest witamina D?

Witamina D to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, nazywana także prohormonem. Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu kostnego, układu nerwowego, układu krążenia i układu odpornościowego [1].

Co daje witamina D?

Działanie witaminy D możemy podzielić na klasyczne oraz nieklasyczne. Do działań klasycznych możemy zaliczyć zapobieganie takim schorzeniom jak osteoporoza, krzywica czy osteomalacja. Do działań nieklasycznych zaliczamy wpływ na układ sercowo-naczyniowy, otyłość, choroby nowotworowe i procesy endokrynologiczne. Odpowiedni poziom witaminy D może również mieć wpływ na atopowe zapalenie skóry, przebieg reumatoidalnego zapalenia stawów, łuszczycy oraz innych chorób skóry. W działaniu klasycznym witamina D jest uznawana za główny czynnik odpowiedzialny za prawidłową pracę gospodarki wapniowo-fosforanowej i rozwoju układu kostnego. Do tej pory jej niedobory wiązano z występowaniem krzywicy u dzieci [2].

Gdzie występuje witamina D?

Mianem witaminy D określa się witaminę D3 występującą w żywności pochodzenia zwierzęcego oraz witaminę D2 obecną w drożdżach, grzybach i tkankach roślin. Synteza witaminy D3 w skórze zależy od kilku czynników, takich jak stopień nasłonecznienia, szerokość geograficzna, pora roku, pora dnia, stopień zanieczyszczenia powietrza, grubość pokrywy chmur, karnacja skóry, masa ciała oraz powierzchnia eksponowanej skóry. Wszystkie te czynniki mają znaczący wpływ na zmniejszenie tworzenia się witaminy D3 w skórze. Znaczący wpływ ma szerokość geograficzna, ponieważ powyżej 37 równoleżnika w okresie od listopada do lutego ilość fotonów UVB docierających na Ziemię jest znacząco obniżona. Równie ważną rolę odgrywa pigmentacja skóry ‒ osoby z jaśniejszą karnacją szybciej gromadzą witaminę D3 niż osoby z ciemniejszą karnacją, gdyż mają większą ilość melaminy, która hamuje absorpcję fotonów UVB [3].

Źródła witaminy D w żywności

Kolejnym źródłem witaminy D jest dieta, choć jest ona znacznie mniej efektywna w porównaniu do syntezy skórnej ‒ pokrywa maksymalnie 20% dziennego zapotrzebowania. Nawet bardzo urozmaicona dieta nie może być traktowana jako źródło, które w pełni pokryje jej dzienne zapotrzebowanie. Największe ilości tej witaminy znajdują się w takich produktach jak:

  • węgorz świeży,
  • śledź marynowany,
  • śledź w oleju,
  • dorsz świeży,
  • łosoś świeży hodowlany,
  • gotowa lub pieczona makrela,
  • gotowany lub pieczony łosoś,
  • sardynki z puszki,
  • tuńczyk z puszki,
  • ser żółty,
  • żółtka jaja,
  • grzyby shiitake,
  • pokarm kobiecy,
  • mleko krowie,
  • kaszki mleczno-ryżowe,
  • kaszki mleczno-zbożowe,
  • mleko początkowe modyfikowane (0‒6 miesiąc życia),
  • mleko następne modyfikowane (7‒12 miesiąc życia),
  • mleko modyfikowane junior (2‒3 rok życia).

Kiedy brać witaminę D3?

W leczeniu i suplementacji witaminy D w Europie i Polsce najczęściej stosowany jest cholekalcyferol.W Polsce witaminę D3 można zakupić bez recepty w dawkach dobowych: 400 IU, 500 IU, 800 IU, 1000 IU, 2000 IU oraz 4000 IU. Witaminę D3 znajdziemy także w preparatach multiwitaminowych, w oleju z wątroby dorsza, w suplementach wapnia i w znacznie w mniejszym stopniu w produktach żywnościowych wzbogaconych witaminą D. Profilaktyczne dawkowanie tej witaminy powinno być zindywidualizowane i zależne od masy ciała, wieku, nasłonecznienia, trybu życia oraz diety.

Zalecenia suplementacji witaminą D3

Noworodki donoszone oraz niemowlęta powinny przyjmować:

  • od 0 do 6 miesięcy ‒ 400 IU na dobę niezależnie od sposobu karmienia,
  • od 6 do 12 miesięcy 400‒600 IU na dobę (dawka zależy od ilości witaminy D przyjętej z pokarmem).

Dzieci od 1 do 10 lat:

  • u dzieci, które między majem a wrześniem przebywają na słońcu z odkrytymi przedramionami oraz podudziami przez co najmniej 15 minut od godziny 10 do 15 bez kremów z filtrem, nie jest konieczna suplementacja, natomiast jest bezpieczna i zalecana,
  • jeśli powyżej przedstawione warunki nie są spełnione, to zaleca się suplementację w dawce 600‒1000 IU na dobę, w zależności od diety i masy ciała.

Młodzież od 11 do 18 lat:

  • u nastolatków przebywających na słońcu z odkrytymi przedramionami oraz podudziami przez co najmniej 15 minut od godziny 10 do 15 bez kremów z filtrem od maja do września, nie jest konieczna suplementacja, natomiast jest bezpieczna i zalecana,
  • jeśli powyżej przedstawione warunki nie są spełnione, to zaleca się suplementację w dawce 800‒2000 IU na dobę, w zależności od diety i masy ciała.

Kobiety w ciąży i w okresie laktacji:

  • zaleca się stosowanie witaminy D w dawce 2000 IU na dobę przez cały okres ciąży i laktacji [4].

[1] M. Jarosza, E. Rychlik, K. Stoś, J. Charzewska, Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Warszawa 2020, s. 177‒180.

[2] J.J. Sajkowska-Kozielewicz, K. Paradowska, Witamina D – składnik o wielostronnym działaniu, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej, Zakład Chemii Fizycznej, Warszawa 2016, s. 39‒43.

[3] R. Olędzka, Witamina D w świetle badań ostatnich lat, Zakład Bromatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Warszawa 2013, s. 122‒125.

[4] A. Rusińska i wsp., Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – nowelizacja 2018 r., „Postępy Neonatologii” 2018, s. 3‒9.

Klaudia Maskiera, dietetyk

Magister dietetyki i absolwentka Wyższej Szkoły Zdrowia, Urody i Edukacji w Poznaniu. Ukończyła wiele kursów z dziedziny dietetyki i stale aktualizuje swoją wiedzę. Jest promotorką zdrowego stylu życia.Specjalizuje się w leczeniu dietetycznym chorób metabolicznych i autoimmunologicznych. Prowadzi warsztaty żywieniowe i wykłady dla różnych grup wiekowych ‒ od dzieci po seniorów. Autorka wielu publikacji naukowych i poradnikowych. Prowadzi własną poradnię dietetyczną. Prywatnie jest mamą 4-miesięcznej Laury.
Juvit Baby D3 to krople doustne z pompką dozującą, zawierające witaminę D3.
  • pomaga w prawidłowym wchłanianiu wapnia i fosforu,
  • przyczynia się do prawidłowego rozwoju i mineralizacji kości,
  • witamina D3 pomaga w utrzymaniu zdrowych zębów i w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.
Od pierwszych dni życia. 1 naciśnięcie pompki dozującej zawiera 5 µg Colecalciferolum (cholekalcyferolu), co odpowiada 200 j.m. witaminy D3
Informacja o produkcie*

*Tu znajdziesz najważniejsze informacje o produkcie, substancji czynnej, postaci, wskazaniach, przeciwwskazaniach i podmiocie odpowiedzialnym.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Juvit Kids D3 to krople doustne z pompką dozującą, zawierające witaminę D3. Produkt leczniczy przeznaczony jest do stosowania w następujących wskazaniach:
  • profilaktyka niedoboru witaminy D i stanów wynikających z niedoboru (np. krzywica, osteomalacja) u osób dorosłych, młodzieży, dzieci, niemowląt i noworodków,
  • leczenie wspomagające osteoporozy u osób dorosłych
  • profilaktyka niedoboru witaminy D u kobiet planujących ciążę, będących w ciąży i karmiących piersią, w porozumieniu z lekarzem.
Produkt leczniczy może być stosowany w leczeniu niedoboru witaminy D, krzywicy, osteomalacji u pacjentów uprzednio zdiagnozowanych, jako kontynuacja leczenia. Od pierwszych dni życia. 1 ml (40 kropli) roztworu zawiera 0,5 mg cholekalcyferolu (Cholecalciferolum), co odpowiada 20 000 IU witaminy D3. 1 kropla (0,025 ml) roztworu zawiera 12,5 mikrograma cholekalcyferolu (Cholecalciferolum), co odpowiada 500 IU witaminy D3
Informacja o leku*

*Tu znajdziesz najważniejsze informacje o leku, substancji czynnej, postaci, wskazaniach, przeciwwskazaniach i podmiocie odpowiedzialnym.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Kontakt: PPF „HASCO-LEK” S.A. ul. Żmigrodzka 242e, 51-131 Wrocław

Informacja o leku: tel. (+48 22) 742 00 22
informacjaoleku@hasco-lek.pl

Korzystanie z serwisu nie zastępuje diagnozy lekarza czy konsultacji farmaceuty, zaleceń lekarza, czy farmaceuty co do przyjmowania leków, a także treści ulotki i Charakterystyki Produktu Leczniczego. Dołożyliśmy wszelkich starań, aby opublikowane opracowania były najwyższej jakości i odpowiadały potrzebom czytelników, a również były zgodne z obowiązującymi przepisami i wytycznymi. Nie ponosimy odpowiedzialności za własne decyzje użytkowników, mogące mieć wpływ na ich zdrowie, prowadzoną działalność gospodarczą lub zawodową.